ALABALIK TÜRLERİ VE YAŞAMI

        
    
    Whatsapp'ta Paylaþ

Alabalık Türleri

Alabalık (Salmo trutta)

Alabalık (Salmo trutta)

Dünyada ve ülkemizde yetiştiriciliği en çok yapılan türlerin başında gelen alabalık, elbette sadece çiftlik havuzlarında yaşayan bir tür değildir. Doğada insana rağmen hayatını sürdürmeye devam etmektedir. Bu açıdan çeşitli sıkıntıları vardır ve doğal ortamlarda azalmasını adeta havuzlardaki varlığı ile telafi etmeye çalışmaktadır.

Alabalık, aslında tek bir tür olmayıp birçok türün bireylerine topluca verilen isimdir. Biyolojik sınıflandırmada Salmoniformes takımına bağlı Salmonidae ailesinin üyesi olan alabalıkların çoğu, ömürlerini tatlı sularda tamamlar. Deniz alası (Salmo trutta trutta) ve Somon balığı (Salmo salar) gibi türler ise hayatlarının önemli bölümünü denizlerde geçirir ve üremek için akarsuların soğuk kaynaklarına yönelirler.

Alabalık türleri genel olarak soğuk sularda yaşar. İhtiyaç duydukları yüksek oksijen düzeyi için soğuk suyun yüksek oksijen bağlama kapasitesi son derece önemlidir. Su sıcaklığının 25 derecenin üzerine çıktığı durumlarda suda çözünen oksijen düzeyi, alabalığın ihtiyacını karşılamaya yetmeyecektir.

Alabalık Yetiştiriciliği ve Gökkuşağı Alabalığı

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss)

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss)

Ülkemizde de yaygın bir şekilde yetiştiriciliği yapılan tür olan Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss), normal olarak bulunduğumuz coğrafi bölgenin yerleşik bir türü değildir. 1800’lü yılların sonunda Kuzey Amerika’dan Avrupa kıtasına getirilmiştir. Yemden yararlanma kabiliyetinin yüksek olması dolayısıyla hızlı büyümesi ve farklı ortam koşullarına nispeten kolay adaptasyonu, onu yetiştiricilik açısından ön plana çıkarmıştır.

Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) son derece yırtıcı bir türdür. Diğer alabalıkların doğal olarak bulunduğu sulara bırakıldığında onları yiyerek neslinin tükenmesine neden olacak kadar baskın bir hale gelebilir. Genel olarak tüm alabalıklar yırtıcı ve etobur balıklar olsa da bu türün diğerlerine göre daha yırtıcı olduğu söylenebilir.

Gökkuşağı alabalığı, sırtından karnına doğru giderek koyudan açık renge giden bir düzen içerisinde beneklerle bezeli bir gövde yapısına sahiptir. Özellikle yanal çizgi boyunca belirgin olan geniş bir pembe bant dikkat çekicidir. Bu balıkların renk düzeni yaş, boy ve cinsel durumlarına göre değişiklik gösterebilmektedir. 122 cm boy ve 25.4 kg ağırlık değerleri bu tür için maksimum bildirilmiş örneklerdir.

Alabalık yumurtalarının boyutları dişinin büyüklüğü ile orantılı olmakla birlikte 3-6 mm arasında olabilir. Yumurtadan çıkan larvalar ise 10-12 mm büyüklüğündedir. Bir anaç bir defada 700-4.000 arasında yumurtlayabilmektedir. Yumurtlama işlemi doğal ortamda kış aylarında ve kendiliğinden gerçekleşiyor olsa da balık çiftliklerindeki anaçların yumurtlamasına karın masajı ile yardımcı olmak gerekebilir. Eşeysel olgunluk dönemlerindeki balıkların alt çenelerinin kıvrımlı bir şekilde uzamış olması onların alametifarikası olarak kabul edilir.

Diğer Alabalık Türleri

Somon Balığı (Salmo salar), yine aynı takım ve aileye mensup bir başka tür olup son derece ilginç ve etkileyici bir üreme göçü ile bilinir. Deniz ve okyanuslardan üremek üzere yola çıkarlar ve doğdukları nehrin kaynağında hayatlarını sona erdirecek bir yolculuğun sonunda yumurtlayarak can verirler. Atlantik somonu olarak da bilinen somon balığının yoğun bir şekilde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Alabalık (Salmo trutta)

Alabalık (Salmo trutta)

Doğal ortamlarda yaşayan alabalık türlerinin her biri belli bölgelerde lokalize olmuş türlerdir. İçlerinden bazıları daha yaygın bir şekilde dağılım gösterir. Salmo trutta labrax, Salmo platycephalus, Salmo trutta abanticus, Salmo trutta caspius, Salmo trutta macrostigma, Salmo ischchan, Salmo trutta carpio, Salmo balcanicus, Salmo trutta dentex gibi örnekler başta olmak üzere Salmonidae ailesine mensup yüzlerce tür alabalık bulunmaktadır.

Alabalık Nasıl Yenir, Alabalık Nasıl Pişirilmeli

Alabalık da diğer balıklar gibi çoğu zaman ülkemizin genel alışkanlıklarına paralel olarak kızartılarak yenmektedir. Bazı balıklar için kabul edilebilir olsa da kızartmayı fazlaca önermiyoruz genellikle. Onun yerine fırın veya buğulama şeklinde tüketmeniz daha sağlıklı ve besleyici olacaktır. Ayrıca haklı olarak yaygın şekilde kullanılan “tereyağında alabalık” klişesini de bu sayede çok daha belirgin bir şekilde tatma şansınız olur. Fırın için hazırladığınız ve uygun garnitürlerle süslediğiniz alabalığın üzerine bolca tereyağı sürmeniz, hem nar gibi kızarmasını sağlar hem de lezzetine lezzet katar. Balık Nasıl Pişirilmeli başlıklı yazımız, size bu konuda daha ayrıntılı fikirler verebilir, okumanızı tavsiye ederiz. Yağlı balıklardan sayılabilecek olan alabalıklar omega-3 yönünden de oldukça zengindir ve bolca tüketilmesi sağlıklı yaşam için olumlu bir adım olacaktır.

Foto: www.fishbase.org

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.