KARİDES NEDİR

        
    
    Whatsapp'ta Paylaþ

Karides nedir, karides yenir mi, karides nasıl yenir, karides türleri

Karides (Penaeus monodon)

Penaeus monodon

Karides, Decapoda olarak adlandırılan on ayaklı eklembacaklılar takımına dâhil, eti lezzetli ve kıymetli bir sucul canlıdır. Denizlerde ve tatlı sularda yaşayan çok çeşitli türleri bulunmaktadır. Ülkemizde, anoksik duruma gelmiş olan Karadeniz dışında kalan tüm denizlerimizde avlanan pek çok türü bulunmaktadır.

Karidesin silindirik ve eklemli bir yapıya sahip olan gövdesi, kalsiyum karbonattan meydana gelmiş bir kabuk ile kaplıdır. Geniş, yüzgeç veya palet benzeri bir kuyruğu bulunur ve bunu hareket ettirerek geri geri yüzer. 1 cm’den 30 cm kadar değişen boylarda olabilmektedir. Beş çift bacağın en az iki çifti kıskaçlıdır. İki çift uzun ve çatallı duyargaya sahiptir ve bunlar karidesin dünya ile irtibatını sağlayan çok fonksiyonlu anten görevi görmektedir.

Bir tehlike ile karşılaşan karidesin en belirgin tepkisi, eklemli olan gövde yapısı ile ani olarak bükülmesidir ve bu şekilde kendini koruma altına almaya çalışır. Gövde rengi çevre ile uyumlu olarak çok fazla değişkenlik gösterebilmektedir. Nispeten daha büyük olanları kıskaçları ile küçük balıkları avlayarak beslenirken, küçük olup kumluk tabanda besin artıkları ile beslenen türleri de bulunmaktadır. Kimi türlerin kıskaçları üzerinde besin parçacıklarını daha kolay ve etkili toplamak üzere fırça benzeri kıllı yapılar oluşmuştur.

Dişi karidesler yürüme bacaklarının arasında yumurtalarını önemli bir süre koruma altına alır. Bu durum tatlı su karideslerinde daha sık görülür. Deniz türleri de benzer bir şekilde sırt bölgelerinde yumurtaları bir süre barındırır ve açılma sürecine yakın suya bırakır.

Karidesin Morfolojisi

Karidesin Morfolojisi

Penaeid olarak adlandırılan Penaeus spp türlerinin ekonomik yönden en önemli türler olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Bunların birçoğuna Akdeniz ekosistemi içerisinde rastlamak mümkündür. Ancak önemli sayıdaki tür için lesepsiyen yani göçmen tanımlaması yapmak da mümkündür. Penaeus kerathurus en önemli türlerden birisidir ve Akdeniz’in yerli bir türü olarak kabul edilmekle birlikte Ege ve nadiren de olsa Marmara Denizinde görülebilmektedir. Çil karides, Akdeniz karidesi veya oluklu karides olarak adlandırılan ve oldukça iri sayılabilecek olan bu türün ciddi bir ekonomik potansiyeli olduğu kabul edilir.

Bununla birlikte derin su pembe karidesi olarak adlandırılan ve neredeyse tüm denizlerimizde yaygın olarak bulunan, nispeten daha küçük bir gövde yapısına sahip Penaeus longirostris türü de bir başka ekonomik öneme sahip türdür. Ayrıca bunlardan başka Metapenaeus monoceros, Penaeus japonicus, Penaeus semisulcatus ve Penaeus kerathurus gibi pek çok başka tür de denizlerimizde avlanabilmektedir.

Karidesin Besin Değeri

Önemli bir protein kaynağı olmakla birlikte diğer deniz ürünlerine nispetle çok fazla kolesterol içermesi dolayısıyla diyet açısından görece problemli bir besin maddesidir. Kalsiyum, potasyum ve sodyum gibi mineraller yönünden de oldukça zengindir. Karidesin tüketilmesi söz konusu olduğunda kolesterol içeriğinin dikkate alınmasında sonsuz yarar bulunmaktadır.

Karides nasıl yenir, karides nasıl pişirilir, karides güveç tarifi

Pek çok pişirme yöntemi önerilmekle birlikte çoğunlukla bazı sebzelerin ilavesi ile yapılan karides güveç daha popüler bir yöntem olmaktadır.

Karides güveç yapmak için kabukları ayıklanmış karidesler yayvan bir güveç içerisine konulur. İri doğranmış soğan, miktarı kişisel zevke göre belirlenecek kadar sarımsak, sivri biber, defne yaprağı ve ince doğranmış domates de güvece ilave edilerek fırına sürülür. Sebzelerin piştiğine kanaat getirildiğinde fırından alınan güvecin üzerine, tuz, karabiber ve rendelenmiş kaşar peyniri ilave edilerek yeniden fırına verilir. Kaşarın eriyip üzeri kızarmaya başladığı zaman karides güveç için zamanlamanın en doğru olduğu kıvamdır.

Dikkat ederseniz hiç yağ kullanmadık. Karidesin ve kaşar peynirinin muhteviyatındaki yağ son derece yeterli olacağından ilave yağa gerek duymadığımızı söyleyebiliriz. Dileyen elbette yağ ilave edebilir. Afiyet olsun…

Foto: wikipedia.org

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.